اسپرم چیست، در کجا ساخته می‌شود و چگونه حرکت می‌کند؟

اسپرم چیست، در کجا ساخته می‌شود و چگونه حرکت می‌کند؟

اسپرم چیست؟ سلول‌های جنسی مردانه، اسپرم (Sperm) یا اسپرماتوزن نام دارند. آن‌ها در بیضه‌ها تولید و در اپیدیدیم ذخیره می‌شوند. دم یا تاژک، مهمترین عامل حرکت سلول‌های جنسی مردانه است. فرایند و مدت زمان تولید یک اسپرم بالغ که توانایی لقاح با تخمک را داشته باشد، حدود 2.5 ماه طول می‌کشد. مایع منی یا نطفۀ مردان، شامل ترکیبی از اسپرم‌ها با یک مایع سفید رنگ است. مایع منی سالم بوی خاصی ندارد اما علت بوی بد اسپرم می تواند ناشی از عفونت باشد.

اسپرم چگونه تولید می‌شود و محل تولید و ذخیرۀ آن کجاست؟

سیستم تولید مثل یک مرد به طور خاص برای تولید، ذخیره و انتقال اسپرم طراحی شده است. سیستم تولید مثل مردان شامل بخش‌های زیر است:

  • دو بیضه
  • سیستم مجاری اسپرم (اپیدیدیم)
  • غدد جانبی: کیسه‌های منی و غدۀ پروستات
  • آلت تناسلی

بیضه‌ها حاوی ساختارهای پیچیده‌ای به نام لوله‌های اسپرم‌ساز هستند. اسپرم در لوله‌های اسپرم‌ساز موجود در بیضه‌ها تولید می‌شود. آن ها بیش از 12 میلیارد اسپرم در ماه تولید می‌کنند. اپیدیدیم در بالای لوله‌های اسپرم ساز قرار دارد. سلول‌های جنسی نابالغ مرد، از طریق لوله‌های اسپرم ساز به سمت اپیدیدم حرکت می کند و طی این سفر بالغ می شود. اپیدیدم محل ذخیره اسپرم‌ها است.

تولید اسپرم در بدن مردان زمان خاصی ندارد. با رسیدن به سن بلوغ، هر روز میلیون‌ها سلول جنسی در بدن مرد تولید می‌شود. طول هر یک از این سلول های جنسی حدود 0.002 اینچ (0.05 میلی متر) است. اسپرم ها بعد از تولید شدن، حدود 5 هفته مسیر اپیدیدم را طی می کنند و طی این مدت تکامل می یابند. بعد از اینکه از اپیدیدیم خارج شدند اسپرم به سمت مجرای دفرن حرکت می کند. هورمون تستوسترون از جمله هورمون های اصلی است که در این تغییر و تبدیل ها نقش دارد.

اسپرم چگونه تولید می‌شود و محل تولید و ذخیرۀ آن کجاست؟

 

منظور از مورفولوژی اسپرم چیست؟

منظور از مورفولوژی اسپرم در واقع همان ریخت شناسی آن است. یک سلول جنسی مردانۀ بالغ، از سه قسمت تشکیل شده است: یک سر، بخش میانی و یک دُم.

سر اسپرم انسان، بادامی شکل و پهن است. در این قسمت، مواد ژنتیکی و کروموزوم‌ها که وظیفه انتقال خصوصیات خاص فرد مانند رنگ چشم ، مو و پوست را دارند، وجود دارد. سر این سلول جنسی، با آنزیمی به نام آکروزوم پوشیده شده است. این آنزیم کمک می کند تا در زمان لقاح، اسپرم بتواند راحت‌تر به درون تخمک نفوذ کند. در زمان رسیدن اسپرم به تخمک، آنزیم آکروزوم فعال می‌شود و اسپرم را قادر می‌سازد تا لایه ضخیم اطراف تخمک را منحل کرده و در آن نفوذ کند. این فرایند به عنوان واکنش آکروزوم شناخته می شود. سپس هسته سلول جنسی نر به داخل تخمک منتقل می‌شود. حتی اگر در هر انزال 300 میلیون اسپرم وارد واژن زن شود، قفط یکی از آن ها می‌تواند تخمک را بارور کند. به عبارت دیگر، هر اسپرم تنها توانایی بارور کردن یک تخمک را دارد.

بخش میانی سلول‌های جنسی مردانه، حاوی میتوکندری است. این بخش انرژی لازم برای حرکت اسپرم را تأمین می‌کند.

دم اسپرم که تاژک نیز نامیده می‌شود، یک رشتۀ باریک و مو مانند است که به بخش میانی و سر اسپرم وصل شده است. حرکت سلول های جنسی مردانه با کمک دم آن انجام می‌شود. دم در حرکت این سلول جنسی نقش مهمی ایفا می کند. تاژک به صورت موجی به حرکت در می آید و به اصطلاح شلاق می زند و به سمت جلو حرکت می کند.

منظور از مورفولوژی اسپرم چیست؟

 

حرکت و جهت یابی اسپرم در دستگاه تناسلی زن چگونه است؟

هورمون پروژسترون، از هورمون‌های جنسی اصلی زنان است. زمانی که اسپرم وارد دستگاه تناسلی زن می‌شود، این هورمون نقش مهمی در سیگنال‌دهی به اسپرم دارد و به او کمک می‌کند تا بتواند مسیر صحیح را پیدا کند تا به تخمک برسد. اما فراموش نکنیم که همچنان نقش اصلی حرکت، بر عهده تاژک است.

اگر نقصی در دم یا تاژک وجود داشته باشد، اسپرم‌ها در دستگاه تولید مثل زن رسوب می‌کنند، نمی‌توانند به تخمک برسند و می‌میرند! سلول‌های اسپرم سالم دو یا سه روز پس از جفت گیری هم می‌توانند در دستگاه تناسلی زن زندگی کنند.

همانند تخمک فریز شده، اسپرم نیز این قابلیت را دارد که ماه‌ها یا سال‌ها در حالت منجمد نگهداری شود و پس از ذوب شدن، همچنان توانایی باروری تخمک را داشته باشد.

در هر یک از سلول های بدن یک انسان سالم، 46 کروموزوم وجود دارد. اما در سلول‌های اسپرم، فقط 23 کروموزوم وجود دارد؛ یعنی نصف تعداد معمول! هنگامی که یک سلول جنسی مردانه به داخل سلول تخمک که آن هم 23 کروموزوم دارد، وارد می‌شود، دو سلول، ادغام شده و تعداد کروموزوم‌ها به 46 عدد می‌رسد. همین کروموزم ها، خصوصیات فرزندان شما را تعیین می کنند. سلولهای اسپرم ممکن است حاوی کروموزوم X و یا Y باشند. در صورتی که اسپرم حاوی کروموزوم x با تخمک لقاح یابد، فرزند شما دختر خواهد شد. در غیر این صورت، جنسیت کودک شما پسر است.

حرکت و جهت یابی اسپرم در دستگاه تناسلی زن چگونه است؟

 

ترکیب نطفۀ مرد چیست؟

هنگامی که یک مرد برای فعالیت جنسی تحریک می شود، اسپرم با مایع منی ترکیب شده و تشکیل نطفۀ مرد را می‌دهد. منی، یک مایع تقریباً سفید رنگ است که توسط وزیکول های منی و غدۀ پروستات تولید می شود. مایع منی که تقریباً حاوی 500 میلیون اسپرم است؛ با این حال اسپرم تنها یک درصد از نطفۀ مرد را تشکیل می‌دهد. نطفه از طریق مجرای ادرار از آلت تناسلی مرد خارج شده و انزال رخ می دهد.

ترکیب نطفۀ مرد چیست؟

 

علت بوی بد اسپرم چیست؟

آیا تا کنون به بوی نطفه یا همان مایع منی خود توجه داشته اید؟ لازم است به آن توجه داشته باشید؛ زیرا بازتابی از میزان سلامتی نطفۀ شماست. pH منی بر بو و سلامتی آن تأثیر دارد. همچنین می تواند بر باروری تأثیر بگذارد.

به طور معمول، منی دارای بوی ضعیفی است ناشی از وجود ترکیبات شیمیایی مانند اسید سیتریک و کلسیم می‌باشد. اگر نطفۀ شما بوی غیرمعمول، مانند بوی شدید ماهی دارد، ممکن است نشانه‌ای از عفونت باشد.

اسپرم تنها 1٪ از مایع منی را تشکیل می دهد. 99% از ترکیب این مایع، شامل مواد دیگر است و ترکیب همین مواد سبب ایجاد بو در منی می شود. اما بوی نرمال و طبیعی منی چگونه باید باشد و علت بوی بد اسپرم چیست؟

بوی طبیعی نطفۀ مردان

بخش عمده تشکیل دهندۀ مایع منی، آب است. بنابراین، نطفۀ مردان معمولاً بوی خاصی ندارد و یا بوی آن ضعیف است. منی طبیعی معمولاً کمی قلیایی است و سطح pH آن بین 7.2 تا 8.8 متغیر می‌باشد. نطفۀ برخی مردان بویی شبیه به وایتکس یا آمونیاک دارد که البته این هم طبیعی است. برخی از مردان نیز ممکن است یک بوی شیرین احساس کنند؛ این بوی شیرین مربوط به قند (فروکتوز) موجود در نطفه است. نطفۀ مردان همچنین حاوی منیزیم و کلسیم می‌باشد که می‌تواند بوی کمی فلزی یا نمکی به آن ببخشد.

علت بوی بد اسپرم

اگر مدتی است که بوی مایع منی شما تغییر کرده و بوی بدی دارد، ممکن است عفونت کرده باشید. عفونت ممکن است از طریق رابطۀ جنسی وارد بدن شما شده باشد.

  • بوی بسیار شدید و تند: باکتری ها و سایر میکروب‌ها می‌توانند بر بوی مایع منی تأثیر گذاشته و آن را تغییر دهند. اگر بوی نطفه شما بد و طاقت‌فرسا شده یا با گذشت زمان بدتر می شود، ممکن است نشانه ای از عفونت یا بیماری مقاربتی باشد.
  • بوی شیرین: منی به دلیل وجود فروکتوز، ممکن است کمی بوی شیرین دهد. اما نطفه ای که بوی آن شیرینی خاصی دارد، می تواند نشانه هشدار دهنده دیابت باشد. برخی مطالعات نشان داده اند که مردان دیابتی ممکن است مقدار بیشتری قند درنطفۀ خود داشته باشند و در نتیجه بوی نطفۀ آن ها شیرین تر از حد معمول باشد.
  • بوی ماهی: بوی ماهی طبیعی نیست. چنین بویی ممکن است نشان از عفونت مقاربتی داشته باشد.

علت بوی بد اسپرم چیست؟

 

دیگر فاکتورهایی که بر بوی مایع منی تأثیر می گذارند

اگر مایع منی با مواد دیگر مانند ادرار یا عرق مخلوط شود، می تواند تغییر کند. همچنین هنگام خشک شدن می تواند بوی دیگری داشته باشد. منی خشک بوی قوی تر و قابل توجه تری دارد.

PH منی می تواند بر بوی آن تأثیر بگذارد؛ بنابراین، در صورت تغییر PH بوی نطفه نیز ممکن است تغییر کند. محیط واژن زن ها کمی اسیدی است. وقتی مایع منی با مایعات واژن ترکیب می شود، بوی آن نیز تغییر می کند.

 نطفۀ مردان به لحاظ شیمیایی قلیایی است، از طرف دیگر، پروستات یک مایع اسیدی به نطفه اضافه می کند که باعث کاهش PH آن می شود. بنابراین، تغییر در عملکرد پروستات ممکن است بر روی pH و بوی مایع منی تأثیر بگذارد.

آیا می توانید بوی مایع منی را تغییر دهید؟

همانطور که نوع تغذیه شما بر بوی عرق تان تأثیر می گذارد، می تواند تأثیری هم بر بوی مایع منی ایجاد کند. بوی بد ناشی از عفونت را می توانید با مصرف داروهایی که پزشک به شما تجویز می کند، از بین ببرید. اگر نگران بوی مایع منی خود هستید باید از غذاهای با بوی شدید مانند ماهی خودداری کنند. همچنین بهتر است از مصرف غذاهایی که بو یا رنگ دیگر مایعات بدن (مثل ادرار یا عرق) را تغییر می دهند خودداری کنند.

چه وقت به دکتر مراجعه کنیم؟

بوی منی همه مردان یکسان نیست. بوی این مایع در برخی از افراد، با گذشت زمان یا حتی با تغییر در رژیم غذایی، ورزش کردن، استراحت و هر تغییری در سبک زندگی، تغییر کند. با این حال، اگر یکی از حالات زیر در شما به وجود آمده است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید:

  • منی شما ناگهان بوی بد گرفته است.
  • بوی نطفۀ شما بسیار شیرین است.
  • در نطفۀ شما خون وجود دارد.
  • انزال دردناک دارید.
  • بی اختیاری ادرار یا تکرر ادرار.
  • خارش در دستگاه تناسلی.
  • ترشح غیرمعمول از آلت تناسلی.
  • ضربه هایی در اندام تناسلی یا اطراف آن ایجاد می شود.

با رعایت موارد زیر، می توانید در سلامتی مایع منی و کیفیت آن تأثیرات مفیدی ایجاد کنید:

  • داشتن یک رژیم غذایی سالم و متعادل
  • اجتناب از غذاها یا مکمل‌هایی که فکر می‌کنید بر بوی منی و در نتیجه منی شما اثر بد دارند.
  • پرهیز از سیگار کشیدن و استفاده از داروهای تفریحی
  • اجتناب از مصرف الکل.
  • ورزش.
  • توجه به تقویت اسپرم با تغذیه.

آیا می توانید بوی مایع منی را تغییر دهید؟

 

 

تماس با ما

به این مطلب چند ستاره می دهید؟
[تعداد رأی دهندگان: 1 - میانگین: 5]
Summary
اسپرم چیست، در کجا ساخته می‌شود و چگونه حرکت می‌کند؟
Article Name
اسپرم چیست، در کجا ساخته می‌شود و چگونه حرکت می‌کند؟
Description
اسپرم چیست؟ سلول‌های جنسی مردانه، اسپرم (Sperm) یا اسپرماتوزن نام دارند. آن‌ها در بیضه‌ها تولید و در اپیدیدیم ذخیره می‌شوند. دم یا تاژک، مهمترین عامل حرکت سلول‌های جنسی مردانه است.
Author
Publisher Name
آنامشاور
Publisher Logo

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.

تماس با ما